ANALIZA PRZYPADKU ? zob. metoda przypadku


ANDRAGOG - Specjalista w dziedzinie andragogiki (nauczania osób dorosłych)


ANIMATOR - (łac. animator = ożywiciel) m.in. ten, kto ożywia, zachęca, pobudza do działania.
Osoba, która animuje szkolenie, pobudza zachęca do działania, np. wykonywania ćwiczeń


COACH ? osoba, trener, szkolący metodą coachingu


COACHING - jest interaktywnym procesem, który pomaga pojedynczym osobom i/ lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju, polepszeniu efektów działania i podniesieniu jakości funkcjonowania. Dokonuje się to w oparciu o relację wspierającą proces, o którym decyduje Klient. Coaching koncentruje się na obecnej sytuacji Klienta oraz na tym, co zamierza zrobić, aby osiągnąć pożądany cel;
Rezultatami coachingu są: konkretniejsze cele, optymalizacja działań, trafniejsze decyzje, pełniejsze korzystanie ze swoich naturalnych zdolności


COACHING 1 (termin zaczerpnięty ze sportu)
? rodzaj szkolenia, polegający na praktycznym treningu umiejętności pod kierunkiem coacha i udzielaniu porad bądź wskazówek przez coacha szkolonemu. Celem jest nabywanie, doskonalenie lub podnoszenie poziomu określonych umiejętności (może mieć formę szkolenia indywidualnego lub grupowego, może mieć zastosowanie w szkoleniu kadry kierowniczej)


COACHING 2 - jest to świadomie zaplanowany dwustronny proces, którego celem jest rozwój umiejętności pracownika. Coaching oparty jest na indywidualnej relacji coacha (trenera) i szkolonego. Coaching jest ?szyty na miarę? - zawsze ściśle dopasowany do konkretnej organizacji, sytuacji, a przede wszystkim osoby, jej doświadczenia, planów i ambicji


ĆWICZENIA (klasyczne) ? polegają na wykonaniu/wykonywaniu określonego przykładowego zadania/czynności w warunkach ?szkolnych?. Ich celem jest z reguły doskonalenie umiejętności lub podnoszenie sprawności


ĆWICZENIA SYMULACYJNE/SYMULACJE ? polegają na wykonywaniu określonych rzeczywistych zadań/czynności w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, przy użyciu rzeczywistych narzędzi i materiałów (lub ich symulantów)


ĆWICZENIA Z ZADANIEM ZASTĘPCZYM ? polegają na wykonaniu zadania umownego/zastępczego w warunkach sztucznych. Ich celem jest z reguły obserwacja np. zachowań uczestników, zjawisk zachodzących w grupie lub też ukazania pewnych zjawisk zachodzących w rzeczywistości na przykładzie zastępczym


DYDAKTYK - 1. Specjalista w dziedzinie dydaktyki
2. Osoba mająca zdolności dydaktyczne


DYSKUSJA ? polega na wymianie poglądów i opinii na określony temat.
Mamy różne odmiany dyskusji:
- Zwykła
- Zwykła moderowana (czyli z osobą spełniającą funkcję moderatora
- Obserwowana (panelowa, panel) ? polega na tym, że kilka osób dyskutuje, a reszta obserwuje, czyli jest rodzajem publiczności; publiczność może być aktywna lub bierna
- Sztafeta (fish bowl) ? odmiana obserwowanej, tutaj co jakiś czas następuje częściowa lub pełna wymiana/rotacja pomiędzy dyskutantami a publicznością
- Wielokrotna (w kilku zespołach z tym samym tematem), na końcu porównuje się lub zestawia wyniki
- Efektywna (okrągłego stołu) ? polega na tym, że uczestnicy zabierają głos kolejno. Każdy ma obowiązek wypowiedzieć się, uczestnicy mają czas na przygotowanie się do spotkania


EDUKATOR - Specjalista w dziedzinie edukacji
1. osoba zajmująca się profesjonalnie procesami edukacyjnymi
2. nauczyciel, który ukończył kurs kwalifikacyjny przygotowujący do pracy edukatorskiej dający uprawnienia do prowadzenia kursów doskonalących dla nauczycieli


EKSPERT - Specjalista w danej dziedzinie (biegły, rzeczoznawca) powoływany do wydania orzeczenia lub opinii w sprawach, wchodzących w zakres jego kompetencji


FACYLITATOR - (od ang. facilitate = ułatwiać) osoba, która angażuje się w ułatwianie innym ich działania. Rolą facylitatora są aktywna pomoc i towarzyszenie w działaniu, ale nie podpowiadanie lub dostarczanie rozwiązań


GRY (wszystkich typów) ? polegają na wykonywaniu analogicznych jak w ćwiczeniach zadań/czynności. Dodatkowym elementem odróżniającym/wyróżniającym jest wprowadzenie standaryzowanego wyniku, w postaci elementu punktacji, co umożliwia porównanie wyników uzyskiwanych przez poszczególnych graczy/zespoły (lub tego samego gracza w kolejnych grach). Jest tu wprowadzony element rywalizacji, właśnie on jest istotną cechą gier, bo w znaczny sposób zwiększa chęć uczestnictwa w grach


INSCENIZACJA ? polega na inscenizowaniu (aranżowaniu) określonych sytuacji i odgrywaniu tych sytuacji przez uczestników w warunkach naturalnych, umownych lub laboratoryjnych. Inscenizacja może być improwizowana lub przygotowana/oparta o scenariusz. Pojedyncza lub wielokrotna. Obserwowana i uczestnicząca


INSTRUKTOR - (łac. instructor = przygotowujący) osoba udzielająca wskazówek, rad, pouczeń, instruująca kogoś, najczęściej na kursach, w sporcie, w wojsku


KONFERENCJA ? zorganizowane pod wspólnym tytułem/tematem, kilka (kilkanaście) prezentacji, wykładów, dyskusji itd., które odbywają się w jednym miejscu i czasie (czasami równolegle). Konferencji mogą towarzyszyć wystawy lub mini targi
- zebranie, spotkanie zespołu osób reprezentujących przedstawicieli jakiś instytucji lub organizacji w celu omówienia określonych zagadnień; narada, rozmowa


KONSULTACJA - 1. udzielanie rad lub wyjaśnień przez specjalistę, fachowca lub rzeczoznawcę
2. zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy


KONSULTANT - Specjalista, fachowiec udzielający rad, wskazówek, wyjaśnień, orzeczeń itp. w zakresie swojej specjalności


KSZTAŁCIĆ SIĘ ? dawać komuś pewien zasób wiedzy, wiadomości w jakiejś dziedzinie, uczyć kogoś, przekazywać komuś umiejętności, sprawności, uczyć kogoś czegoś (zwłaszcza w szkole)


KSZTAŁCENIE USTAWICZNE - kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny


KURS DOSKONALĄCY ? forma doskonalenia się w pewnej dziedzinie, zdobywanie coraz większych umiejętności w jakiejś dziedzinie, robienie postępów w jakiejś dziedzinie


KURS KWALIFIKACYJNY ? kurs prowadzony przez placówkę doskonalenia nauczycieli, zakład kształcenia nauczycieli lub inną jednostkę, zgodnie z przepisami w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz działania placówek doskonalenia nauczycieli


KURS 1 ? szkolenie dłuższe (obejmujące min 30 godzin dydaktycznych). Kurs może być realizowany w ?bloku? lub w ramach kolejnych sesji


KURS 2 ? pozaszkolne kształcenie w zakresie pewnej specjalności kładące nacisk na praktyczny aspekt nauczanej wiedzy, szkolenie w zakresie pewnej specjalności


KURS 3 ? na uczelni, cykl wykładów/zajęć z określonego przedmiotu


KWESTIONARIUSZ ? metoda ta służy ustalaniu własnych postaw lub zachowań odnośnie danego zagadnienia. Kwestionariusz składa się zazwyczaj z wprowadzenia = instrukcji, zestawu pytań z odpowiedziami i klucza/arkusza wyników. Por. test


MENTORING - proces, w którym osoba z dużym praktycznym doświadczeniem i sukcesami zawodowymi przyjmuje na siebie zadanie wprowadzania do firmy nowego pracownika, lub wdrożenie pracownika do nowych zadań lub pracy na nowym stanowisku, oraz pomocy w rozwoju pracownikom


METODA POCZTY (koszyk zadań) ? jest to rodzaj ćwiczenia polegający na dostarczeniu uczestnikowi określonej porcji zagadnień do wykonania/rozstrzygnięcia, z reguły w fabule mówi się, że otrzymałeś korespondencję np. mailową a w niej ?. Zadaniem uczestników jest zaplanować swoje działania związane z ?otrzymanymi? zadaniami lub podjąć określone decyzje


METODA PRZYPADKÓW (incident method) ? polega na zapoznaniu się z rzeczywistym lub umownym zdarzeniem, w wersji wstępnej, a następnie na pozyskaniu/zebraniu dodatkowych informacji o tym zagadnieniu. Kolejno całość sytuacji zostaje poddana analizie, z reguły uczestnicy proponują podjęcie określonych decyzji, działań lub wskazują rozwiązanie


METODA SYTUACYJNA (case method) ? polega na zapoznaniu się z przedstawionym opisem określonej rzeczywistej lub umownej sytuacji, a następnie jej przeanalizowaniu i wyciągnięciu wniosków


METODA SYTUACJI KRYTYCZNEJ (critical incident)/jest bardzo podobna do metody przypadków/ - polega na zapoznaniu się z rzeczywistym lub umownym krytycznym zdarzeniem, w wersji wstępnej, a następnie na pozyskaniu/ zebraniu dodatkowych informacji o tym zagadnieniu. Kolejno całość sytuacji zostaje poddana analizie, z reguły uczestnicy proponują zastosowanie określonego rozwiązania tej sytuacji


METODY TWÓRCZEGO MYŚLENIA ? ogólnie jest to zbiór metod i technik, ułatwiających kreowanie nowych rozwiązań i wypracowywanie nowego spojrzenia na jakiś problem. Przykładowe metody to np. ?burza mózgów?, ?Philips 66?, ?635?


METODYK - Specjalista w dziedzinie metodyki nauczania


MODERATOR - (łac. dosł. ten, kto powściąga)
Osoba, której zadaniem jest prowadzenie rozmowy, dyskusji innych osób przy ograniczeniu swojego udziału do roli porządkowej (Dyskusja taka nosi nazwę dyskusji moderowanej, a czynność, jaką wykonuje moderator nazywa się moderacją)


MODUŁ SZKOLENIOWY ? element szkolenia stanowiący pewną część całości


ODCZYT ? jest to prezentacja własnych poglądów i przemyśleń autora na dany temat, z reguły przedstawionych subiektywnie, w oparciu o dowolny warsztat badawczy


ODGRYWANIE RÓL ? polega na odgrywaniu przez uczestników różnych sytuacji w postaci ?scenek z życia?. Odbywa się to z reguły w warunkach naturalnych bądź umownych i jest improwizowane


OPIS PRZYPADKU - zob. metoda przypadku


OPIS SYTUACYJNY ? zob. metoda sytuacyjna


POGADANKA ? jest to przedstawienie pewnych wiadomości, zagadnień bądź teorii/koncepcji w sposób prosty i przejrzysty, czasem uproszczony, a jednocześnie dostosowany do możliwości percepcji odbiorców. Celem jest przybliżenie problemu/zagadnienia, zachęcenie do pogłębienia wiedzy na dany temat. Odmianą pogadanki jest Gawęda, powinna być ona wygłaszana w zajmujący sposób, jej celem jest głównie zaciekawienie tematem i skłonienie do przemyśleń


POKAZ/DEMONTRACJA ? jest to pokazanie/zademonstrowanie jakiegoś urządzenia, jego zasad działania lub też sposobu zachowania czy postępowania w określonych sytuacjach (zasadą pokazu jest to, iż wszystko dzieje się ?w ruchu?) w warunkach naturalnych lub sztucznych. Celem jest ukazanie możliwości, zapoznanie z zasadami działania, przedstawienie właściwego sposobu lub metody postępowania


PRELEGENT - (łac. praelegens = wygłaszający) osoba wygłaszająca prelekcje


PRELEKCJA ? jest to przedstawienie/pokazanie jakiegoś tematu, zagadnienia, w sposób z reguły subiektywny. Celem jest przekonanie, nakłonienie do poglądów, postaw, zachowań lub zachęcenie do określonego działania


PREZENTACJA ? jest to przedstawienie/pokazanie jakiegoś tematu, zagadnienia, jak również produktu lub osoby w sposób w miarę obiektywny. Jej celem jest pokazać/ przedstawić, umożliwić zapoznanie się z tematem, zagadnieniem, problematyką, produktem, osobą (czasem również zaciekawić)


PREZENTER - (łac. praesento = przedstawiam) osoba prezentująca coś, dokonująca prezentacji


PROWADZĄCY - Osoba realizująca szkolenie w znaczeniu prowadzący zajęcia, wykład, ćwiczenia itp., ale także organizator zapewniający odpowiednie warunki dla uczestników


SEMINARIUM - 1. typ zajęć dydaktycznych (ćwiczenia praktyczne) dla studentów starszych lat mające na celu dokładniejsze studia wybranej dziedziny,
2. spotkanie naukowców zajmujących się jakąś dziedzina wiedzy, mające na celu rozpracowanie pewnego zagadnienia, lub dyskusję i dojście do wspólnych ustaleń
3. szkolenie wzorowane na takim spotkaniu

Seminarium ? może mieć charakter teoretyczny lub oparty na wiedzy i doświadczeniu


SPOTKANIE STUDYJNE ? umówione zejście się lub zjazd poświęcone omówieniu ambitnego zagadnienia, przeznaczone dla niewielkiej liczby osób


SYMPOZJUM ? zebranie specjalistów z jakiejś dziedziny poświecone omówieniu jakiegoś zagadnienia lub wymianie myśli na określony temat


SYMULACJE ? zob. ćwiczenia symulacyjne


STUDIUM PRZYPADKU ? zob. metoda przypadku


SZKOLENIE 1 ? zorganizowane działanie, prowadzone w określonym miejscu i czasie, prowadzone wg określonej metodyki i zgodnie z przyjętym programem, którego celem jest dostarczenie wiedzy i/lub doskonalenie, ćwiczenie umiejętności i/lub kształtowanie / zmiana postaw, czyli zwiększenie poziomu/zakresu kompetencji uczestników


SZKOLENIE 2 - kształcenie, doskonalenie kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym


SZKOLENIOWIEC - Osoba zajmująca się organizacją i prowadzeniem szkoleń, częściej w odniesieniu do pracownika zajmującego się w firmie działem szkoleń, ale także zewnętrzny doradca w tej samej dziedzinie


TEST ? metoda służąca uzyskaniu wiedzy na temat zachowań lub postaw w określonych sytuacjach. Test zazwyczaj składa się z wprowadzenia = instrukcji, zestawu pytań z odpowiedziami i klucza/arkusza wyników. Por. kwestionariusz


TRENER ? osoba prowadząca szkolenie, szkolący
Tym mianem określa się prowadzącego szkolenie, seminarium trening
Trener określa zawartość szkolenia, jego metodykę i dydaktykę
Trener koncentruje się na praktycznym ćwiczeniu określonych umiejętności i podnoszeniu sprawności w oparciu o istniejące predyspozycje, wiedzę i umiejętności


TRENING ? systematyczne wykonywanie ćwiczeń prowadzących do uzyskania większych umiejętności z danej dziedziny, ćwiczenie umiejętności innych niż sportowe


WARSZTAT - zajęcia praktyczne doskonalące pewną umiejętność, lub zajęcia praktyczne, których celem jest opracowanie lub wytrenowanie określonego sposobu lub metody działania


WYKŁAD ? jest to przedstawienie/wyłożenie w sposób kompleksowy i uporządkowany określonej teorii (poglądów) lub koncepcji naukowej, z reguły uzupełnionej komentarzem własnym wykładającego. Wykładowca może wykładać teorie własne lub ?cudze?. Celem jest przedstawienie/wyłożenie teorii


WYKŁADOWCA - Osoba prowadząca wykłady z jakiejś dziedziny nauki


ZAGAJENIE ? jest to wystąpienie publiczne, którego celem jest przypomnienie lub sformułowanie problemu do dyskusji lub zagadnień do omówienia